Có hay không nên cho con tiếp xúc với mỹ phẩm từ sớm?

Làn da trẻ em có thực sự cần nhiều mỹ phẩm?

Câu trả lời là không, theo Học viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD), khi trẻ bước vào giai đoạn thiếu niên và thanh thiếu niên, nền tảng chăm sóc da vẫn chỉ nên xoay quanh những bước cơ bản như làm sạch nhẹ nhàng, dưỡng ẩm và chống nắng. Làn da của trẻ vẫn đang phát triển, nhạy cảm hơn da người trưởng thành và dễ bị kích ứng, vì vậy một routine càng nhiều sản phẩm không đồng nghĩa với việc da được chăm sóc tốt hơn. 

Đặc biệt, các sản phẩm chứa hoạt chất mạnh như retinol, vitamin C nồng độ cao hay acid tẩy tế bào chết thường được quảng bá rộng rãi trên mạng xã hội nhưng không phải lựa chọn cần thiết cho trẻ. AAD lưu ý những thành phần này được sử dụng để giải quyết các vấn đề như nếp nhăn, tổn thương do ánh nắng hay không đều màu - những mối quan tâm không phù hợp với làn da trẻ nhỏ và có thể gây đỏ rát, bong tróc hoặc kích ứng. 

Điều này cũng có nghĩa phụ huynh không cần mua cho con cả một bộ skincare chỉ vì sản phẩm đang viral. Một loại sữa rửa mặt dịu nhẹ, kem dưỡng phù hợp và kem chống nắng đã có thể tạo nên nền tảng chăm sóc da đầy đủ cho trẻ ở độ tuổi thích hợp.

Chăm sóc da và trang điểm là hai câu chuyện khác nhau

Một điểm cần phân biệt rõ là cho trẻ sử dụng sản phẩm chăm sóc da cần thiết không đồng nghĩa với việc khuyến khích trẻ trang điểm thường xuyên.

Kem chống nắng chẳng hạn là một sản phẩm chăm sóc sức khỏe làn da chứ không đơn thuần là mỹ phẩm làm đẹp. AAD khuyến nghị trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên có thể sử dụng kem chống nắng, với làn da nhạy cảm hoặc dễ mắc các vấn đề như eczema, các sản phẩm không chứa hương liệu và có thành phần chống nắng như zinc oxide hoặc titanium dioxide có thể là lựa chọn phù hợp. 

Trong khi đó, makeup không mang lại lợi ích thiết yếu cho sức khỏe làn da. Phấn nền, kem che khuyết điểm, má hồng, son hay mascara đều là những sản phẩm có khả năng tiếp xúc trực tiếp với da, môi hoặc vùng mắt trong thời gian dài. FDA cho biết mỹ phẩm có thể gây phản ứng dị ứng ở bất kỳ độ tuổi nào, trong đó hương liệu, chất bảo quản, thuốc nhuộm và một số kim loại là những nhóm thành phần có thể liên quan đến phản ứng dị ứng. 

Vì vậy, nếu trẻ muốn thử makeup vì tò mò hoặc phục vụ một dịp đặc biệt, vấn đề không nhất thiết nằm ở việc cấm hoàn toàn, mà là giúp trẻ hiểu sản phẩm nào phù hợp và cách sử dụng an toàn.

Trẻ càng nhỏ càng nên hạn chế mỹ phẩm không cần thiết

Với trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ chưa bước vào tuổi dậy thì, việc sử dụng nhiều sản phẩm làm đẹp là điều không thực sự cần thiết. Làn da ở giai đoạn này thường không có những vấn đề mà các sản phẩm chống lão hóa, làm sáng hay tẩy da chết được thiết kế để giải quyết.

Thay vì xây dựng một routine giống người trưởng thành, phụ huynh có thể tập trung hình thành những thói quen có lợi lâu dài như rửa mặt đúng cách, dưỡng ẩm khi da khô, chống nắng và không tự ý sử dụng sản phẩm điều trị.

Điều này đặc biệt quan trọng với trẻ có làn da nhạy cảm, eczema hoặc từng bị dị ứng. AAD khuyến nghị nhóm trẻ này ưu tiên các sản phẩm không chứa hương liệu, thay vì chỉ dựa vào nhãn "không mùi". Hai khái niệm này không hoàn toàn giống nhau: sản phẩm "không mùi" vẫn có thể sử dụng thành phần tạo mùi để che đi mùi nguyên liệu. 

Nếu con muốn makeup thì phụ huynh nên làm gì?

Cấm đoán hoàn toàn đôi khi không phải cách hiệu quả nhất, nhất là khi trẻ đã bắt đầu quan tâm đến thời trang, làm đẹp và chịu ảnh hưởng từ bạn bè hoặc mạng xã hội. Thay vì biến makeup thành một điều cấm kỵ, phụ huynh có thể coi đây là cơ hội để hướng dẫn trẻ sử dụng mỹ phẩm có trách nhiệm.

Trước tiên, hãy ưu tiên những sản phẩm có công thức đơn giản, phù hợp với độ tuổi và tình trạng da. Với trẻ dễ nổi mụn, AAD khuyến nghị lựa chọn makeup và sản phẩm chăm sóc da có ghi "non-comedogenic" hoặc "won't clog pores", tức được thiết kế để hạn chế làm bít tắc lỗ chân lông. 

Đồng thời, không nên mặc định rằng những sản phẩm được quảng cáo là "natural", "organic" hay "hypoallergenic" chắc chắn an toàn hơn. FDA lưu ý nguồn gốc tự nhiên của thành phần không tự động đồng nghĩa với mức độ an toàn cao hơn, trong khi đó, thuật ngữ "hypoallergenic" cũng không có nghĩa sản phẩm chắc chắn không gây dị ứng. 

Đừng bỏ qua bước thử sản phẩm mới

Một sản phẩm từng được nhiều người khen ngợi vẫn có thể không phù hợp với làn da của trẻ. Vì vậy, khi đưa một sản phẩm mới vào routine, phụ huynh nên tránh cho trẻ sử dụng đồng thời quá nhiều món.

AAD khuyến nghị thử sản phẩm trên một vùng da nhỏ trước khi sử dụng rộng rãi. Nếu không xuất hiện tình trạng đỏ, ngứa hoặc sưng sau thời gian theo dõi, mới tiếp tục sử dụng theo hướng dẫn. Việc đưa từng sản phẩm mới vào một cách riêng lẻ cũng giúp dễ xác định nguyên nhân nếu trẻ xuất hiện phản ứng bất thường. 

Nếu trẻ có dấu hiệu kích ứng rõ rệt sau khi dùng mỹ phẩm, nên ngừng sản phẩm thay vì cố sử dụng tiếp với hy vọng làn da sẽ quen dần. Trong trường hợp phản ứng nghiêm trọng hoặc tái diễn, việc tham khảo bác sĩ da liễu sẽ an toàn hơn tự tìm cách xử lý tại nhà.

Việc tiếp xúc với mỹ phẩm từ sớm cũng nên đi cùng một cuộc trò chuyện về lý do trẻ muốn sử dụng chúng. Nếu makeup chỉ đơn giản là một hình thức vui chơi, sáng tạo hoặc thể hiện cá tính trong những dịp phù hợp thì không nhất thiết phải bị nhìn nhận tiêu cực. Nhưng nếu trẻ cảm thấy mình phải đẹp hơn, phải che khuyết điểm hoặc cần mỹ phẩm để được người khác công nhận, đây mới là điều phụ huynh cần đặc biệt lưu tâm.

Mỹ phẩm có thể là một công cụ làm đẹp, nhưng không nên trở thành nhu cầu bắt buộc đối với một đứa trẻ. Khi lựa chọn sản phẩm đúng với độ tuổi, tối giản routine và đặt sức khỏe làn da lên trước xu hướng, việc trẻ tiếp xúc với mỹ phẩm có thể được kiểm soát theo hướng an toàn và lành mạnh hơn.